Elke Devroe

Lodewijk Gunther Moor

Stavros Zouridis

Auke van Dijk

Philippe De Baets

Informatie- en communicatietechnologie is in hoge mate grenzeloos en relativeert het belang van territorialiteit. Het handelingsvermogen van de staat, in het bijzonder waar het gaat om de handhaving van de rechtsorde, komt daardoor onder druk te staan. De criminaliteit – waaronder cybercriminaliteit – als gevolg van deze grensoverschrijdende technologische ontwikkelingen krijgt doorgaans voldoende aandacht. Veel minder aandacht gaat echter naar ondermijning van rechtsstatelijke waarborgen. Zo ontbreekt vaak toetsing door het openbaar ministerie, komen zaken niet altijd meer voor de (Europese) rechter, worden opsporingsbevoegdheden ingezet voor andere doelen, of is er sprake van een vervaging tussen de politie- en de inlichtingenfunctie. Wat betekent dit alles voor de ontwikkeling van de politiefunctie? Hoe verhouden handhavingsopportuniteiten en efficiëntiewinsten voor de bijzondere inspectiediensten zich met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer?

Politie en rechtsstaat in de gedigitaliseerde samenleving

Kees van der Vijver

Wim Hardyns

Onze huidige en toekomstige samenleving staat voor heel wat nieuwe maatschappelijke uitdagingen. We denken hierbij aan de vergrijzing van de samenleving, de ontgroening en verkleuring, de evoluties in stadsontwikkeling, nieuw samengestelde gezinnen, horizontalisering (ook in gezagverhoudingen) en mediatisering (groei en impact van sociale media) en andere evoluties. In dit Cahier wordt bestudeerd wat het effect van deze ontwikkelingen op de inhoud en de organisatie van het toekomstig politiewerk kan zijn. Vragen als ‘Worden nieuwe en andere eisen gesteld aan agenten op het vlak van noodzakelijke kennis, nieuwe vaardigheden, attitudes, toekomstige competenties?’ en ‘Is er nood aan een hernieuwde visie op politie, niet alleen intern maar ook in relatie tot partners op het vlak van de veiligheidszorg?’ vinden in dit Cahier een antwoord.

De toekomst van de politie

Antoinette Verhage

Tom Van den Broeck

Van oudsher is dienstverlening door de politie aan burgers een belangrijke taak van de politie. In dit Cahier staat de vraag centraal wat de actuele betekenis van dienstverlening door de politie is. Het gaat daarbij om dienstverlening in brede zin: in ontvangst nemen van meldingen, opnemen van aangiften, verschaffen van informatie, maar ook het verlenen van allerlei soorten hulp aan burgers. Omarmt de politie dienstverlening nog wel als een essentieel element van haar werkzaamheden? Klopt het dat bij de politie de neiging bestaat om de afstand tot burgers te vergroten? Wat zijn de gevolgen van het verminderen van face-toface contacten tussen burgers en politie voor de dienstverlening? Brengt dit een verschraling van de informatie die de politie tot haar beschikking heeft met zich mee? Of getuigt het via internet stroomlijnen van contactmomenten juist van inzicht in de huidige verhoudingen tussen overheid en burgers? Wat zijn effecten van de multichannelstrategie in Nederland waarbij de politie er op aanstuurt de contacten met burgers vooral via internet te laten lopen (als dat niet lukt via de telefoon, vervolgens via de balie en in het uiterste geval met een bezoek aan huis)? Is het verstandig dat de Belgische politie dit voorbeeld volgt? De Cahiers Politiestudies verschijnen trimestrieel. Zij zijn onderworpen aan een internationale double blind peer review en worden samengesteld door de gasteditoren, de hoofdredacteur en de editorial board, i.s.m. de redactie.

Dienstverlening door de politie

Willy Bruggeman

Lex Cachet

Nicolien Kop

In Belgie werd de politie in 1998 hervormd (Wet op de Geintegreerde Politie). Ruim tien jaar later verscheen het Panopticon libri-rapport ‘Tien jaar politiehervorming’ (2010) (Bruggeman, Devroe & Easton) met een kritische academische reflectie over de verschillende onderdelen van de hervorming. Kon ze geslaagd genoemd worden of bleven bepaalde aspecten onderbelicht? Deze publicatie toonde aan dat werk gemaakt werd van de institutioneel-organisatorische aspecten, maar dat er wel nog werk op de plank lag voor aspecten als maatschappelijke inbedding, de bredere contacten met het maatschappelijk middenveld, de academische wereld en de burger. Ook Nederland kende een ingrijpende hervorming (2012). Politie werd geherstructureerd tot één korps, met één stuurman en slechts tien eenheden. Enkele wetenschappelijke onderzoeken toonden aan dat de positie van de wijkagent werd uitgehold en men moet blijven waken over belangrijke COP-principes als maatschappelijke inbedding, accountability en empowerment. In dit Cahier wordt zowel de Belgische als de Nederlandse politiehervorming onder de loep genomen vanuit diverse uitgangspunten. Het Cahier beperkt zich tot de publieke politiefunctie en gaat niet in op het bredere policing. Verschillende thema’s komen hierbij aan bod, zoals de COP-werking, de noodzaak aan objectieve evaluatie-instrumenten, professionalisering-professionaliteit van de politie en een visie voor de politie van de toekomst. De Cahiers Politiestudies verschijnen trimestrieel. Zij zijn onderworpen aan een internationale double blind peer review en worden samengesteld door de gasteditoren, de hoofdredacteur en de editorial board, i.s.m. de redactie. GPRC-uitgave (Guaranteed Peer Reviewed Content)

Evaluatie van de politie

Paul Ponsaers

Arjen Schmidt

De Cahiers Politiestudies namen een start in 2006. Intussen zijn er niet minder dan vijftig nummers van de persen gerold. Ter gelegenheid van dit feestnummer grijpt de editorial board terug naar de verschillende thema’s die aan bod kwamen tijdens die vele jaargangen en vraagt zich af wat de wezenlijke veranderingen zijn geweest sinds het verschijnen van de themanummers in het verleden. Daarbij wordt een beroep gedaan op de verschillende auteurs die de afgelopen themanummers hebben geschraagd, met nadrukkelijk de centrale vraag in het achterhoofd: “In welke mate hebben deze evoluties nu al dan niet een impact gehad op de essentie van het politiewerk?” James Q. Wilson (1968) sprak over handling the situation; Michael Banton (1964) maakte het onderscheid tussen law officers en peace officers; Egon Bittner (1970) sprak over politiewerk als het stoppen van something-that-ought-not-to-be-happening-and-about-which-someone-had-better-done-something-now. Wat zijn thans functies van de politie? Welke achtergronden zijn van belang? Wat zijn huidige praktijken? Wat zijn mogelijke rolmodellen? In dit Cahier zullen auteurs hun visie te kennen geven en hun licht laten schijnen op de essentie van politiewerk. De Cahiers Politiestudies verschijnen trimestrieel. Zij zijn onderworpen aan een internationale double blind peer review en worden samengesteld door de gasteditoren, de hoofdredacteur en de editorial board, i.s.m. de redactie.

De essentie van politiewerk

Janine Janssen

Bas van Stokkom

Rechtshandhaving is de verantwoordelijkheid van de overheid. Het ‘sociaal contract’ biedt overheidsbescherming aan burgers in ruil voor coöperatie aan de democratische samenleving. Dit monopolie leidt tot een verbod op eigenrichting: burgers mogen het heft niet in eigen handen nemen. In de democratische samenleving is dit immers niet gewenst en streng gereglementeerd. Sinds enkele decennia wordt er in het kader van zelfredzaamheid echter een gedeelte terug gelegd bij de burger, en is het omgaan met eigenrichting aan herijking toe is. Een tweede evolutie betreft de culturele eigenrichting. Het gaat hier om migrantengroepen die er concurrerende waarden- en normensystemen op na houden en wensen dat de rechtshandhaving plaatsvindt volgens geheel andere normen dan deze in het gastland. In welke mate kan afwijkende rechtshandhaving een plaats vinden in de democratische samenleving? Op deze vragen biedt dit Cahier antwoorden.

Elke Devroe

Books

Your next favorite book is out there