Michał Łuczewski

Michał Łuczewski opowiedział historię Polski w sposób, w jaki jeszcze nigdy nie została opowiedziana. Piszą ją nie dominujące elity, ale przedstawiciele warstwy zmarginalizowanej: chłopi ze wsi Żmiąca w Beskidzie Wyspowym. Dzięki poprzednim monografiom tej wsi (Franciszka Bujaka z 1903 i Zbigniewa Wierzbickiego z 1963 roku), które uczyniły z niej najdłużej badaną miejscowość w naukach społecznych, a także dzięki wieloletnim poszukiwaniom samego autora udajemy się w pasjonującą podróż od średniowiecza po współczesność. I dowiadujemy się, jak Polacy stali się narodem i jak naród stał się katolicki. Książka ukazuje, jak polskie ideologie narodowe – od sarmackości i Jana Długosza po IV RP i Jarosława Kaczyńskiego – transformowały się w starciu z rzeczywistością i jak oddziaływały na nie masy. Autor przywraca polskiej historiografii zapomnianą postać chłopa cesarskiego oraz stosowane przez niego strategie oporu wobec polskości. Opisuje, jak w warunkach kapitalistycznych Żydzi stali się negatywnym punktem odniesienia galicyjskiej wsi, którym w feudalizmie była polska szlachta. Uświadamia znaczenie ideologii ultramontańskiej i teologii narodu Stefana Wyszyńskiego dla nowoczesnego kształtu polskości. Wskazuje przy tym, że opowiedziana historia nie jest udziałem jednej wsi – z takich małych historii składa się historia Polski. Autor łączy w swych badaniach narzędzia socjologii, antropologii, psychologii i historii, proponując nową definicję i wyjaśnienie narodu, które razem tworzą oryginalne podejście: integralną teorię narodu. Ostateczna konkluzja jego rozważań brzmi: polskość, która jawi się nam jako wieczna, moralna i jedna, jest wynikiem szeregu dziejowych zbiegów okoliczności. Staliśmy się Polakami-katolikami przez przypadek.

Polak i katolik w Żmiącej

Odwieczny naród

Jerzy Kochanowski

Robert Traba

Isabel Röskau-Rydel

Florian Peters

Katarzyna Woniak

Anna Czocher

Sylwia Grochowina

Aleksandra Paradowska

Robert Parzer

Joanna Krakowska

Stephan Scholz

Temat okupacji, rozumianej jako narzucony system terroru, gwałtownie zmieniający dane społeczeństwo i dotykający każdego obywatela, nie jest ani przedmiotem gruntownych badań historycznych, ani głównym elementem pamięci kulturowej. Okupacja, jako doświadczenie historyczne, budzi też w wielu krajach odmienne recepcje, a w Niemczech w pamięci komunikatywnej i kulturowej kojarzona jest z okresem 1945–1949, gdy Niemcy znajdowały się pod pokojową okupacją aliantów. Z perspektywy różnorodnych doświadczeń okupacji w Europie oraz jej znaczenia dla zrozumienia traumy i interpretacji wojny w Polsce nowe spojrzenie na codzienność 1939–1945 i jej pamiętanie staje się ważnym dezyderatem badawczym. Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie proponuje ponowne włączenie „okupacji” do centralnych kategorii definiujących drugą wojnę światową. Dwie ilustracje na okładkach tomu sugerują jednoznacznie jego sens. Autentyczne zdjęcie tramwaju w okupowanej przez Niemców Warszawie oraz rekonstrukcja tramwaju z ekspozycji w oddziale krakowskiego Muzeum Historycznego Fabryka Emalia Oskara Schindlera tworzą ramy opowieści o losach okupowanej Polski i sposobach ich pamiętania. Teksty zamieszczone w książce mają dać w intencji wydawców nowy impuls do badań nad okupacyjną codziennością.

Codzienność, światy przeżywane i pamięć niemieckiej okupacji w Polsce

"Fikcyjna rzeczywistość"

Michał Łuczewski

Books

Your next favorite book is out there