Muhammed Emin Yıldırım

Ahmet Mercan

Abdullah Kara

Ahmet Dağ

Metin Karabaşoğlu

Mustafa Alıcı

Mustafa Tekin

Mikail Çolak

Abdulaziz Tantik

Abdulhamit Güler

Mehmet Ferhat Ünalan

Bahriye Kaman

Miraç Okutan

Rumeysa Döğer

Kasım Küçükalp

Ömer Faruk Akpınar

Ali Öztürk

Bayram Çınar

Fatma Bayram

Havva Esma Akış

Semiha Bulut

Kıymetli dostlar, Fıtri olan, kulluğu içinde taşıyan bir özellik taşır. Fıtrat, insanın kulluğunu dayandıracağı temeli işaret ederken inşa edici bir imkânı da sunar. Şuur, fıtratı kulluğa taşırken, kulluğun oluşturduğu şuur üzerinden yaşamın bir ubudiyet vasfı taşımasını sağlar. Kulluk, kişiyi özgürleştiren bir olgudur. Allah’a kulluk eden biri yaratılmış herhangi bir varlığa kulluktun içtinap ederek özgürleşir. Fıtrat ve kulluğun sağlam bir zeminde açığa çıkması, özgürlüğün nerede olması gerektiğini de izhar eder. Özgürlük, yaratıcı kudrete karşı veya kendini yaratıcı kudretin yerine ikame etme aymazlığına kişiyi düşmekten korur. Bu da özgürleşmiş kişi, kulluğunun gereği olarak her yaratılmış varlığın bir kul olması gereği onlarla barışı ikame edecek bir bakışa yönelir. İnsanın kulluk etme biçimi ile varlığın kulluğu arasındaki şuur farkını gözeterek özgürlüğünü de şuur üzerine bina eder. Kulluğun bir irade üzerine bina edilmesi gerektiği izaha muhtaç değildir. İrade ise kişinin kulluğunun niteliğini ve karakterini belirler. İrade sahibi bir varlık olarak özgürlüğü doğru konumlandırdığı zaman kişi, kulluğunu sağlam bir zemine taşımış olur. Bütün kültürlerde ve İslâm dinine dayalı kültürde de kulluk şuuru ön planda ve en önemli paya sahiptir. Varlığı, anlamı, yaşamı ve karakteri kulluğa dayandırırlar. Bu noktanın ehemmiyeti önemlidir. Tek istisna, modern düşünce ve kültürüdür. Modern düşünce insanı mikro tanrı kılma arayışındadır. Özgürlüğü ise yaratıcı kudret ve onun tezahürlerine yönelik bir kılıf olarak kullanmaktadır. Aklın bağımsızlığının ilanı kadar bilgiyi kendi tekeline alma arzusu da bu bakışı açığa çıkarmaktadır. Yeni Pagan bir kültürün ve dinin inşa edildiği bir zeminde yeni bir kulluk biçimi ön plana çıkmaktadır. Dünya merkezli bir arzunun tecessüm ettiği bir zemine dayalı kulluğun özgürlük altında pespaye bir zemine sahip oluşunu maalesef görmekte zorlanmaktadır insanlar. Ayrıca, bu yeni kulluğun anlaşılmasını engelleme konusunda ciddi bir propaganda yöntemi kullanıldığını biliyoruz, görüyoruz ve okuyoruz. Yeni bir fıtrat inşa edilirken yeni bir kulluk ta sunuma açılmaktadır. Bu yeni kulluğa yönelenleri ise mükâfatlandırarak onu cazip kılmaktan imtina edilmemektedir. Modern çağ, yeniden asli fıtratına dönmeli, yaratıldığı amacı taşıyan fıtrata... Bu fıtrat üzere bina edilecek bir kulluğa yönelmeli ki kurtuluş ilâhî inayet üzere insanlara sunulsun... İrade, ilahi inayete açık bir kulluğu beyan ederek şuurunu bu kulluk üzerinden inşaya talip olacak fıtratını kurabilsin... Bu sayımızda “Kulluk” temamız için röportajımızı Siyer Vakfı Kurucusu Muhammed Emin Yıldırım hocamız ile gerçekleştirdik. Bunun yanı sıra Abdulaziz Tantik, Ahmet Mercan, Abdullah Kara, Abdulhamit Güler, Ali Öztürk, Bayram Çınar, Bahriye Kaman, Dr. Havva Esma Akış, Doç. Dr. Ahmet Dağ, Fatma Bayram, Prof. Dr. Kasım Küçükalp, Mikail Çolak, Prof. Dr. Mustafa Alıcı, Metin Karabaşoğlu, Mehmet Ferhat Ünalan, Ömer Faruk Akpınar, ve genç yazarlarımız Semiha Bulut, Miraç Okutan, Rumeysa Döğer’in yazılarını keyifle okuyacağınızı umuyoruz. Hiçbir gayreti karşılıksız bırakmayan Allah’ın (cc) takdirine razıyız. Gayret bizden, takdir Allah’tan... . . . Abdulaziz Tantik: Fıtrat ve Kulluk Abdulhamit Güler: Kul, Kutsal, Kulluk ve Sinema Abdullah Kara: Kulluğa Açılan Kapı Tevbe Ahmet Mercan: Secdenin Yüceliğini Semaya Sor Ali Öztürk: Bir İletişim Dili Olarak Dua... Av. Mehmet Ferhat Ünalan: Kulluğun Nebevi Potası Suffa Bahriye Kaman: Nitelikler ve Roller Doç. Dr. Ahmet Dağ: Semavî Olandan Kopuşun Ağır Faturası: Kulluğun Tasfiyesi Dr. Bayram Çınar: Peygamber Zellelerinin Kulluktaki Bilgi Değeri Dr. Havva Esma Akış: Hz. Peygamber’in (sas) Nübüvvet Öncesi İbadet Hayatı Dr. Öğretim Üyesi Ömer Faruk: Akpınar Hadislerden Kulluğu Öğrenmek Fatma Bayram: Kulluk En Büyük Özgürlük Metin Karabaşoğlu: İbadeti Ubudiyetle Buluşturmak Mikail Çolak: Kadim Doğu'nun Öksüz Çocuğu Diyarbakır Miraç Okutan: Bir Kulluk Timsali: Zeyd b. Desine Muhammed Emin Yıldırım: Gerçek Özgürlük Kulluk Prof. Dr. Kasım Küçükalp: Aklî Bir Temellendirme Bağlamında Kulluk (Modern Dönemde Kulluk Algısı) Prof. Dr. Mustafa Alıcı: Dinler Tarihi Bağlamında Çeşitli İnanç ve Kültürlerde Din, İtaat ve İbadet Formlarıyla Kulluk Prof. Dr. Mustafa Tekin: Hz. Âdem (as) ve İblis’in İlişkisi Üzerinden Kulluğun Tanımı Rumeysa Döğer: Sadık ve Buruk Bir Aşk Kahramanı: Nâile bint Ferâfisa (r. anhâ) Semiha Bulut: Kulluk Bilinci

Siyer İlim Tarih ve Kültür Dergisi Sayı: 24 / Ekim-Kasım-Aralık 2022

Melike Günyüz

Alpaslan Durmuş

Serdar Demirel

Ömer Türker

Yusuf Alpaydın

Necdet Subaşı

Mustafa Gündüz

Alparslan Açıkgenç

Alper Okan Öztürk

Celal Kırca

Erol Erdoğan

Ferhat Ünalan

İpek Coşkun

Mefail Hızlı

Mehmet Ayas

Muhammed Esat Altıntaş

Muhammet Ubeydullah Öztabak

Necmeddin Beytullah Ünnü

Temel Hazıroğlu

Sevgili Okurlar, Matbu yayıncılığın ve özellikle dergiciliğin can çekiştiği bu dijital çağda, 2016 yılından günümüze kadar azimle ve kararlılıkla çıkmaya devam eden Siyer Dergimizin 22. sayısına kavuşmuş bulunmaktayız. Bu sayımızda temamızı “eğitim” olarak belirledik. Malumunuz üzerine eğitim, çok boyutlu ve çok kapsamlı bir çalışma alanı... Elbette eğitime dair tüm tartışmaları bir dergi sayfalarına sığdırmak mümkün değildir. Eğitim alanında yapılacak pratik uygulamalar çok önemli ve kıymetlidir. Fakat bu pratiklerin uygulandığı felsefe, ondan daha da önemlidir. Dolayısıyla biz, bu sayımızda, pratikten ziyade eğitimin felsefesi üzerine odaklandık. Çünkü ne yaptığımızı bilmeden, yaptığımız şeyin bir kıymetinin olmadığı kanaatindeyiz. Abdulaziz Tantik’in tanımına göre; “Eğitim, insanın varlık sahasına çıktıktan sonra sürekli öğrenerek ve görerek kendi varlığı, başkalarının varlığı, varlık, oluş ve yaşamın anlamı üzerine; kendi anlamı, varlığın anlamı, aşkınlık, ulûhiyet ve olup bitenin neliği gibi temel konularda sürekli bilgi, algı, idrak ve şuurunu artırarak kendini geliştirdiği bir atmosfer olarak düşünülmelidir.” Buradan yola çıkarak diyebiliriz ki; sürekli olarak gelişen bu eğitim atmosferinin temeli ya da dayandığı nokta neresi olacak? İşte dergi boyunca muradımız olan şey bu soruya cevap bulabilmek olacaktır. Yayın kurulu olarak her sayımızda olduğu gibi eğitim sayımızda da yazı talep ettiğimiz yazarlarımızı ince eleyip sık dokuduk. Birçok isim üzerinde defalarca tartıştık. Neticede elinizde bulundurduğunuz derginin yazar kadrosu ortaya çıktı. Kimler mi var? Öncelikle röportajlarda; Talim Terbiye Kurulu Eski Başkanlığını yapan ve hayatı eğitim ve eğitim yayınları üzerine geçen Alpaslan Durmuş ve özellikle Uzak Asya’da eğitim ve özelde ilahiyat alanında yaptığı çalışmalarla günümüzün mütefekkirlerinden Prof. Dr. Serdar Demirel var. Yazılara gelirsek; Abdulaziz Tantik’in “Eğitimin Doğası”, Prof. Dr. Mefail Hızlı’nın “İslâm Medeniyetinin Eğitime Bakışı”, Temel Hazıroğlu’nun “Eğitim Felsefesi ve İnsan Damarını Açma”, Prof. Dr. Ömer Türker’in “İslâm Düşüncesinde İlimler Tasnifinin Anlam ve Değeri”, Prof. Dr. Celal Kırca’nın “Eğitime Dair Kur’ân’dan İlkeler”, Muhammed Emin Yıldırım’ın “Siyer’in Rehberliğinde Bir Eğitim”, İpek Coşkun’un “Popülist Pedagoji ve Eğitimde McDonaldslaşma”, Doç. Dr. Mehmet Ayas’ın “Hz.Peygamber’in (sas) Hadislerinde Eğitim Anlayışı”, Erol Erdoğan’ın “Varlık Anlayışı Açısından Eğitim ve Özgürlük”, Prof. Dr. Kasım Küçükalp’in “Klasikten, Moderne ve Çağdaş Zamanlara ‘Eğitimin Ontolojik ve Epistemolojik Ufkunun Dönüşümü’ Üzerine Bir Deneme”, Prof. Dr. Mustafa Gündüz’ün “Modern Eğitim ve Paradigmalar”, Ahmet Mercan’ın “Ulus Devlet ile Küresel Dünya Arasında Sıkışan Eğitim Sistemimizin Geleceği”, Prof. Dr. Alparslan Açıkgenç’in “Postmodern Çağda İslâmî Bilginin Tezahür İmkânı”, Mikail Çolak’ın “Osmanlı’da Eğitimin Başlangıcı Olarak Âmin Alayları”, Doç. Dr. Muhammet Ubeydullah Öztabak’ın “Cumhuriyet Dönemi Eğitim Sisteminin Kurucu İlkeleri”, Dr. Melike Günyüz’ün “Türküm, Doğruyum, Çalışkanım mı Acaba?”, Doç. Dr. Muhammed Esat Altıntaş’ın “Öğretmen Merkezli Eğitimden Öğrenci Merkezli Eğitime Yaklaşımın Sorunları ve Öğretmenin İşlevi”, Dr. Necdet Subaşı’nın “Dinî Müfredat”, Bahriye Kaman’ın “Bilmek mi Öğrenmek mi?”, Abdulhamit Güler’in “Eğiten Sinema, Sinema Eğitimi ve Mesul Olanlar!”, Doç. Dr. Yusuf Alpaydın’ın “Eğitimde Gelecek Perspektifi”, Alper Okan Öztürk’ün “Geleceğin Eğitim Vizyonu”, Ferhat Ünalan’ın “Nebevî Bir Eğitim Modeli Olarak: Suffa” ve de genç yazarlarımızın yazılarını keyifle okuyacağınızı ümit ediyoruz. Klişe olabilir fakat yine de söylemek isteriz ki gerçekten çok kalite bir yazar kadrosu ve dolayısıyla çok kaliteli okunası yazılar zuhur etti. Siz sevgili okuyucularımızın zihninde ufacık da olsa bir iz bırakabilirsek ne mutlu bize. Elbette ve şüphesiz ki gayret bizden, takdir Allah’tan... . . . Abdulaziz Tantik: Eğitimin Doğası Abdulhamit Güler: Eğiten Sinema, Sinema Eğitimi ve Mesul Olanlar! Ahmet Mercan: Ulus Devlet ile Küresel Dünya Arasında Sıkışan Eğitim Sistemimizin Geleceği Alpaslan Durmuş: “Eğitim, meleke sahibi olma sürecidir. Meleke sahibi kılınacak yön ise günümüzde daha çok ‘insanî’ olanın keşfi üzerinden olması kaçınılmazdır.” Alper Okan Öztürk: Geleceğin Eğitim Vizyonu Bahriye Kaman: Bilmek mi - Öğrenmek mi? Doç. Dr. Mehmet Ayas: Hz. Peygamber’in (sas) Hadislerinde Eğitim Anlayışı Doç. Dr. Muhammed Esat Altıntaş: Öğretmen Merkezli Eğitimden Öğrenci Merkezli Eğitime Yaklaşımın Sorunları ve Öğretmenin İşlevi Doç. Dr. Muhammet Ubeydullah Öztabak: Cumhuriyet Dönemi Eğitim Sisteminin Kurulu İlkeleri Doç. Dr. Yusuf Alpaydın: Eğitimde Gelecek Perspektifi Dr. Melike Günyüz: “Türküm, Doğruyum, Çalışkanım” mı Acaba? Dr. Necdet Subaşı: Dinî Müfredat Erol Erdoğan: Varlık Anlayışı Açısından Eğitim ve Özgürlük Ferhat Ünalan - Nebevî Bir Eğitim Modeli: Suffa İpek Coşkun: Popülist Pedagoji ve Eğitimde McDonaldslaşma Mikail Çolak: Osmanlı’da Eğitimin Başlangıç Olarak “Âmin Alayları” Miraç Okutan: Fazilet Yarışında Rumların Birincisi Suheyb b. Sinan (ra) Muhammed Emin Yıldırım: Siyer’in Rehberliğinde Bir Eğitim Necmeddin Beytullah Ünnü: Adaletin Sembolü Kâdî Şüreyh (ra) Prof. Dr. Alparslan Açıkgenç: Postmodern Çağda İslâmî Bilginin Tezahür İmkânı Prof. Dr. Celal Kırca: Eğitime Dair Kur’ân’dan İlkeler Prof. Dr. Kasım Küçükalp: Klasikten, Moderne ve Çağdaş Zamanlara “Eğitimin Ontolojik ve Epistemolojik Ufkunun Dönüşümü” Üzerine Bir Deneme Prof. Dr. Mefail Hızlı: İslâm Medeniyetinin Eğitime Bakışı Prof. Dr. Mustafa Gündüz: Modern Eğitim ve Paradigmalar Prof. Dr. Ömer Türker: İslâm Düşüncesinde İlimler Tasnifinin Anlam ve Değeri Prof. Dr. Serdar Demirel: “Vahiy temelli, değer merkezli ve çok katmanlı metodoloji ile ancak kendi medeniyetimizi inşa edebiliriz.” Rumeysa Döğer: Havle bint Sa’lebe (r.anhâ) ve Üslup. Temel Hazıroğlu: Eğitim Felsefesi ve İnsan Damarını Açma

"Oku"maktan mana ne!

Siyer İlim Tarih ve Kültür Dergisi Sayı: 22 / Nisan-Mayıs-Haziran 2022

Ali Erken

İslam Can

Mücahit Gültekin

Arif Gezer

Fatma Zehra Güneşer

Mahmut Tokaç

Semra Külekçi Öztürk

Yasemin Şimşek

Hilmi Bakır

Muhammed Enes Ekin

İlhan Yıldız

Nihat Bengisu

Recep Akdağ

Rabia Çelik

Şeyma Üzüm

Nazım Nasuhbeyoğlu

Yasemin Özgür

Kıymetli dostlar, Verdiği her bir nimet için Allah’a (cc) sonsuz hamd olsun. Rabbimizin veridiği nimetlerin kıymetini bilmemiz için bıkmadan, usanmadan merhametle, güzel sözle bizi uyaran Resûlü’ne (sas) salât ve selam olsun. Tüm dünyanın zorlu bir süreçten geçtiği, hiçbirimizin gözünü kapatıp kulağını tıkayarak inkar edemeyeceği bir gerçek elbette. Ancak tüm zorluklara rağmen “Sorumluluk!” bilinci gereği yayın hayatına devam eden dergimizin “sağlıklı” bir sayının elinize ulaşması için tüm imkânları kullandığından emin olmanızı isteriz. Zira tüm ekonomik şartları zorlayarak dergimizin elinize ulaşması adına yapılan bu mütevazı çalışmaya desteğinizi esirgemeyeceğinizden eminiz. 23. sayımıza da bu özverili çalışmaların bir neticesinde kavuştuk hamdolsun. Bitmek bilmeyen yayılmacı, herşeye sahip olma arzusu başkasına hayat hakkı tanımama noktasında. Kapitalist gayretlerle tüm dünyayı saran krizler çok cephede abluka altına aldığı insanı “biyopolitika”larla haz temelli içi boş, “sağlıksız bir yaşam”a sürüklüyor. Her şeye rağmen “sağlık olsun” diyerek yutkunuyor ve “bir nefes sıhhat” için tüm sıkıntıları unutmak istiyoruz. Peygamberimiz’in (sas) “hastalıktan önce sağlığa” dair uyarısı her daim ne kadar kıymet arz eden bir mefhum olduğunu anlamamız için yeterlidir. Ahiret yurdunun hakikati üzerine bina edilmiş varoluş sebebimiz bu geçici dünya hayatı için “sağlık”, bir imtihan vesilesine dönüşebilmektedir. Bunun en güzel örneğini Kur’ân bize Eyyûb’un (as) hayatı üzerinden çok çarpıcı bir şekilde vermektedir. “Teolojik isyan” ile başlayan “son insan” modeline dair tüm argümanlar Nietzsche’nin “Tanrı öldü!” ifşasıyla mezkûr mücadelenin sonucunu ilan etmiş olsa da, boyut değiştiren insanı yüceltme arzusu sağlık fetişizmine sebep olmaktadır. Covid-19 salgını ile itibarını daha da artıran sağlığa yönelik eleştirilerin neticesinde “değer”in yerine “hizmet”in öne çıkarıldığına bizzat şahit olduk. Hayatın her alanında “temiz/sağlıklı insan”ı hedefleyen İslâm medeniyetinin su ile başlayan vurgusu sağlığımıza hizmet eden en büyük değer olarak hayat kılavuzunun ön sözü niteliğindedir. Ve herşey gibi sağlıkta ahiret yurduna hazırlanan insana bahşedilen hazinenin şükür sebeplerindendir. Bu amaçla hazırladığımız “sağlık” sayısı kavramsal tahlilin yanı sıra, bireysel tercih ve hassasiyet ile sektörel baskı arasında farklı boyutları ile ele alarak ideal ruh ve beden sağlığımızı tanımamıza, anlamamıza ve korumamıza yardımcı olacak niteliktedir. Röportajları ile hatıralarını, mesleki tecrübelerini okuma imkanı bulduğumuz Prof. Dr. Nihat Bengisu ve ülkemizin yaşadığı sağlık dönüşümünün mimarlarından Sağlık Eski Bakanı Prof. Dr. Recep Akdağ’ın yanı sıra, Abdulaziz Tantik, Uzm. Dr. Nazım Nasuhbeyoğlu, Ahmet Mercan, Uzm. Dr. Yasemin Özgür, Muhammed Emin Yıldırım, Doç. Dr. Mücahit Gültekin, Dr. Semra Külekçi Öztürk, Dr. Yasemin Şimşek, Doç. Dr. İslam Can, Rabia Çelik, Prof. Dr. Mustafa Tekin, Dr. Arif Gezer, Prof. Dr. İlhan Yıldız, Hilmi Bakır, Dr. Mahmut Tokaç, Doç. Dr. Ali Erken, Dr. Fatma Zehra Güneşer, Bahriye Kaman, Abdulhamit Güler, Muhammed Enes Ekin, Şeyma Üzüm’ün yazıları ile Mikail Çolak, Mehmet Ferhat Ünalan ve genç yazarlarımız Miraç Okutan, Rumeysa Döğer’in yazılarını keyifle okuyacağınızı umuyoruz. Hiçbir gayreti karşılıksız bırakmayan Allah’ın (cc) takdirine razıyız. Sağlık, sıhhat ve afiyet dileriz. . . . Abdulaziz Tantik: Sağlık Nedir? Sağlık, sıhhat ve afiyet üzerine... Abdulhamit Güler: Duasında Küfreden İnsan ve Sanatın Sağlıksız Aksi Ahmet Mercan: Tedaviden Ötenaziye Tıbbın Değişen İnsan Algısı Av. Mehmet Ferhat Ünalan: Bir Nefestir Suffa Bahriye Kaman: Modern Çağda Üşüyen Ruhun Yolculuğu Doç. Dr. Ali Erken: Cumhuriyet’in Kuruluşunda Sağlık Politikalarına Anlayış ve Amerika’nın Etkisi Doç. Dr. İslam Can: Sağlığın İki Göstergesi: Beslenme Kültürü ve Hareketsiz Yaşam Doç. Dr. Mücahit Gültekin: Ruh Sağlığımızı Kimden Korumalıyız? Dr. Arif Gezer: Hz. Peygamber (sas) ve Sağlık Dr. Fatma Zehra Güneşer: Değişen Bu Dünyada Sağlımızı Korumak ve Kaybetmemek Dr. Mahmut Tokaç: Tıbb-ı Nebevî’yi Yeniden Konumlandırmak Dr. Semra Külekçi Öztürk - Dr. Yasemin Şimşek Teknoloji: Sağlık İlişkisi Hilmi Bakır: Tıbb-ı Nebevî’nin Günümüze Yansımaları Miraç Okutan: Mekke’nin Genç Valisi: Attâb b. Esîd (ra) Muhammed Emin Yıldırım: Peygamberimizin Örnekliğinde Sağlık ve Hekimlik Muhammed Enes Ekin: Yeryüzü Doktorlarının Kuruluşu ve Amacı Prof. Dr. İlhan Yıldız: Kur’ân ve Hadisler Bağlamında Tıbb-ı Nebevî Prof. Dr. Mustafa Tekin: Bir Mübadele Aracı Olarak Sağlık Prof. Dr. Nihat Bengisu: “ Bir engeli aşınca ondan müthiş bir huzur duyar insan ve yeni bir engel hazırlar kendine…” Prof. Dr. Recep Akdağ: “İnsanın arada kaybolduğu sağlık sistemi her zaman arıza verir. Biz insan odaklı bir sistem kurmaya çalıştık.” Rabia Çelik: Yemek Sağlık İlişkisi/Diyet (Gıdaların Beden ve Ruh Sağlığına Etkisi Rumeysa Döğer: Ha(l)k Kahramanı Şifâ binti Abdullah (r.anhâ) Şeyma Üzüm: Emanet Olan Cevher: Sağlık Uzm. Dr. Nazım Nasuhbeyoğlu: Sağlık, Hastalık veTedavi Paradigmasının Tarihsel Serüveni Uzm. Dr. Yasemin Özgür: Modern Tıbbın Tanrılık İddiası (Biyolojik Devrimler)

Siyer İlim Tarih ve Kültür Dergisi Sayı: 23 / Temmuz-Ağustos-Eylül 2022

Miraç Okutan

Books

Your next favorite book is out there