Friedrich August Hayek

Argues that the government monopoly of money must be abolished to stop recurring bouts of inflation and deflation.

The Argument Refined : an Analysis of the Theory and Practice of Concurrent Currencies

Denationalisation of Money

Vedat Güven

1976'da yazılan kitapta yazar, paranın devlet tarafından ihraç edilme mecburiyeti olmadığını, özel sektörün de para ihraç edebilmesi gerektiğini savunuyor. Rekabet olması paranın kullanıcıları yani halk için olumlu sonuçlar yaratacaktır. Özel sektörün para ihraç etmesi ancak bunların rağbet görüp, kabul edilebilirliğinin artırmak için kurallara uygun davranması ekonominin yararına olacaktır. Sadece merkezi otoriteye para basma yetkisi verilmesi durumunda, karşılıksız para basılması, enflasyon yaratılması, satın alma gücünün düşürülmesi yani halkın zarara uğraması, satın alma gücünün azalması bahasına devletin kendine çıkar sağlaması engellenmiş olacaktır. Halk, yani parayı kullanacaklar, değeri dengeli olan ve geleceği daha öngörülebilir olan parayı tercih edecek olması, para ihraç edenleri disipline edecektir. Hayek'in bu reformist önerisi başta Milton Friedman olmak üzere tepkiyle karşılanmıştır. Bu tepkiye karşılık Hayek; "mevcut uygulama daha iyi bir sonuç yaratamadı ki bugüne kadar" demiştir. Ayrıca parasalcıların konvansiyonel ekonomi öğretisindeki "makul bir miktar enflasyon" yararlıdır görüşüne karşı çıkmakta, enflasyonun her türlüsünü zararlı bulmaktadır.

Greshaw kanunu (kötü para iyi parayı kovar) devlet parası tekelinin gerekli olduğunu öne çıkarmaktadır. Ancak itirazım; günümüzde paraların içsel değerlerinin olmayışı yani itibari para olmasıdır. 

Bugüne kadar para ihraç etme tekelinin sadece devletlerde olmasının sıkıntılarını yaşamaktayız. Rekabet demişken; şu an özel sektör şirketlerinin çıkardığı paraların rekabeti olmasa da farklı devletlerin çıkardıkları paraların rekabetini yaşamaktayız. Yazarın "farklı şirketlerin para ihraç edip de rekabet ortamı yaratma" konusuna karşı çıkanların bir de bu açıdan bakmasında fayda var.

ECB'ye göre bitcoin vizyonu Hayek'in görüşlerine dayanmaktadır. Ancak bitcoinin felsefesinde ilave olarak gayri merkezilik vardır.

Denationalisation of Money The Argument Refined : an Analysis of the Theory and Practice of Concurrent Currencies

Reviews