Sadegh Hedayat

حاجی‌آقا

Sadık Hidayet

Hacı Ağa

Bilge Ince

Insanlar öbür dünyadaki azap ve muameleden korkmayı bir kere bırakırsa, bu dünyada da asla itaatkâr ve uysal olmazlar. İşte o zaman da kurmuş olduğumuz tezgâh islemez, bu yaşantımız sürmez olur. Hem bu dünya hem de öbür dünyada korku ve ceza anlayışı ortadan kalksa, bu insanların bana ve diğer patronlara çalışmaya devam edeceğini aklın kesiyor mu? Hayata tozpembe bakmayı bırakın artık! Daha açık söyleyeyim: Halkı öteki dünyada karşılaşacağı cezayla korkutmaz ve hayatın getirdiği acılara dayanıp sabretmesi için yüreklendirmezsek; bir de üstüne süngüyle, yumrukla, dayakla gözünü korkutmazsak, işte o vakit bütün düzenimiz yerle bir olmuş demektir....
...Sabahtan akşama kadar canını dişine takıp on saat çalışan ve yine de akşama yiyecek bir ekmeğe muhtaç olan amele, benim depomun ağzına kadar halıyla dolu olduğunu gördüğünde, bunun takdir-i ilahi olduğuna tam iman etmeli


Hacı Ağa sizin benim gibi Tanrının bir kulu. Hacı Ağa’nın eli boldur bu yüzden de avlusu dolup taşar. Her yaşa her karaktere uyum sağlar öyle ki ziyafetlere davet edildiğinde misafirlikte kendisine ikram edilen şarap bile olsa ayıp olmasın diye asla hayır demez de bir çaydanlığa doldurup süzerek çay gibi içer. Kalabalık aileyi sever, bu yüzden de çokça karısı bol bol çocuğu vardır. Avrupadan nefret eder çünkü malumunuz her türlü gavurluk onlarda ölmeyi yeğler de böyle bir doktora tedavi olmayı yeğlemez. Yılda 1 kez hacamat aktardan alınan bitkisel çaylar yetiyor de artıyor... Yani anlayacağınız Hacı Ağa bey bir dönemin değil her dönemin insanı revolüsyoncu değil evolüsyoncu. Hayattansa tek bir dileği var daha çok para, pul daha çok mevki, daha güzel kadınlar. Ha bir de Bolşevikler değil de Hitler kazansın bu savaşı hepsi hepsi bu kadar.

Bir Kutu Kitap’in Kasım seçkilerinden Hacı Ağa Sadık Hidayet’in bir döneme değil her döneme ışık tutan sadece İran’ı değil içerisinde tüm Orta Doğuyu görebileceğiniz bir siyasi eleştiri romanı. Ha bir de bu Hacı Ağalar siyasette tepelerde, hürmet gören, yaşadıkları toprakların kanını, bereketini sonuna kadar sömüren vampirlerden fazlası değil.